Przystanek Dolny Śląsk kwartalnik ISSN 2353-3056

Magazyn poświęcony krajoznawstwu i historii regionalnej oraz promocji turystyki indywidualnej i transportu publicznego regionu dolnośląskiego.

on-line PDF PDF mobile

nr 3(12)/2016 jesień

W numerze: Czeskie pogranicze, czyli wycieczki tuż za miedzą, Świdnica. Współpraca polsko-czeska, Przejścia graniczne polsko-czeskie/czechosłowackie na Dolnym Śląsku, Kolej Izerska. Pociągiem z Tanvaldu do Jeleniej Góry, Lubań - tropem Jagiellonów. Czeskie ślady na Dolnym Śląsku, Zygmunt Rosicz. Średniowieczne dziejopisarstwo śląskiem, Anna - cesarzowa ze Świdnicy, Fabryka Zegarów A.Willmann&Co i Dolnośląska biblioteczka.

on-line PDF PDF mobile

nr 2(11)/2016 lato

W numerze: Dyliżansem przez Śląsk 1816, Podróżować jak Izabela Czartoryska, Zapiski w podróży do Cieplic 2016, Świdnica i jej dwie perły, Dzieje późnobarkowego pałacu w Cierniach, Krótki spacer po Cieplicach, Kościół ewangelicki w Miłkowie, Bukowiec, Historia majątku w Piotrowicach, Szkółka drzewna Constantina Berndta w Cierniach oraz stałe rubryki: Będzie się działo, Korespondencja z regionu i Dolnośląska biblioteczka.

PATRONAT MEDIALNY
Kongres Turystyki w Świdnicy






 
on-line PDF PDF mobile

nr 1(10)/2016 wiosna

W numerze: powiedzieli nam: Mazurski, Lamparska, Drews, Przerwa, Bronowicka, Karamon, Eysymontt, Miżejewska, Sanik, Kazek, Błaszak, Kucznir, Sitek, Buśko, Bradke; Wrocław 10 lat temu, Chleb Karkonoski, Kuchnia w uzdrowiskach, Kolej w krajobrazie Bramy Lubawskiej, Pałac w Samotworze, Kościół w Goszczu, Stacja Lubawka, Kolej w Świebodzicach, Konferencje szybowcowe w Jeżowie Sudeckim, Myśliwskie kolędowanie w Legnicy, Premiera na rocznicę, Werwolf, Plagiat, Wrocław w 1945 roku i dzisiaj, Sudeckie schroniska turystyczne, Sekrety Legnicy, Narracje (i) infrastruktury, Portale trzynastowiecznej architektury, Ziemia Kłodzka, Góry Stołowe.

on-line PDF PDF mobile

nr 4/2015 zima

W numerze: Zaułek Solny, Turystyczna zima w Bystrzycy Kłodzkiej, Kraina sowiogórskich tajemnic, Kolorowe Jarmarki, Uzdrowisko wśród świerków, Kolej na Śląsku Kamiennogórskim, Bezszynowa Kolej Brochowska, Śląskie Miasto Zegarów, Jeleniogórski Hubertus, Nowy przystanek we Wrocławiu, Kompleks w Gorzanowie, Nowe nabytki Muzeum Narodowego, najbardziej tajemnicze i najbardziej klimatyczne zdjęcie Dolnego Śląska, Koleje elektryczne na Dolnym Śląsku, Lwowska Szkoła Matematyczna, Główny Szlak Sudecki, 10 najpiękniejszych wycieczek, Wędrówki po Dolnym Śląsku i jego stolicy, Uroczysko, Kryminalny Wrocław. Mroczne przechadzki po mieście.

on-line PDF PDF mobile

nr 3/2015 jesień

W numerze: konkurs fotograficzny, Aula Leopoldyńska, 17 mgnień lata, Gołębnik w Mietkowie, Zalew Mietkowski, Jarmark Bożonarodzeniowy w Lubaniu, Giełda Staroci, Numizmatów i Osobliwości w Świdnicy, Kramstowie. Śląscy Rockefellerowie, Kolej na Śląsku Kamiennogórskim, 4 stopnie do nieba: Śnieżka, Śnieżnik, Ślęża i Wielka Sowa, Tak dawniej podróżowano. Muzeum Powozów w Galowicach, Sprawdź dokąd i jak Stefan jedzie na kurację, Dolny Śląsk pełen tajemnic, Nor-DZIK Walking w Boguszowie-Gorcach, Polująca Diana wraca do Wrocławia oraz Tajemnica bzów, Wymarzony czas, Wymarzony dom, Opowieść Sudecka, Kod Himmlera oraz Smaki Dolnego Śląska.

on-line PDF PDF mobile

nr 2/2015 lato

W numerze: Kod Himmlera, Dolny Śląsk dla dzieci, Święto Pieroga, Festiwal Sera, Święto Chleba i Piernika, Produkty regionalne, FolkArt, Święto Grzyba Leśnego, Festiwal Przetwórstwa Domowego, Smaki Dolnego Śląska, 17 mgnień wiosny, Po podsudeckich torach, Pałac Marianny Orańskiej. Spotkanie po dwóch latach, Historia cmentarza II Armii Wojska Polskiego w Zgorzelcu, Kolej na Śląsku Kamiennogórskim w latach 2010-2014 (1), Niezwykłe owady na szlaku, Mietków - gmina na fali, Myśliwska muzyka w Operze Wrocławskiej, Głuszyca, Tigran w Muzeum Filumenistycznym, Komfortowo w Karkonosze, Wyścigowa duma Wrocławia, Historia tramwajów i trolejbusów w Legnicy, Architektura na obszarze Sudetów, Donikąd, Rowerowy Wrocław, Chopin Golf Szczytna.

on-line PDF PDF mobile

nr 1/2015 wiosna

W numerze: "Bolko" w Nowym Gierałtowie, Łowiectwo w Jeleniej Górze, Historia Hanny Reitsch, Jelenia Góra w Karkonoszach, 1% dla Dolnego Śląska, Teatr w Kłodzku, Wielka Pieniawa, Oleśnicki Dom Spotkań z Historią, Od kamery do strzelby, Wojenne pamiątki Wałbrzycha, Wygodniejsza kolej, Afryka we Wrocławiu, Border Rush, Ogród Ducha Gór, Sanie rogate w Kowarach, Myśliwska pasterka, Srebrna Góra, Powitanie Słońca w Budnikach, dolnośląska biblioteczka, Przesieka (galeria).

on-line PDF PDF mobile

nr 4/2014 zima

W numerze: Szklarska Poręba zimą, Na myśliwskim szlaku, Polanica-Zdrój, Pałac Piszkowice, Zaklęci w czasie, Odwiedziny w Szczawnie-Zdroju, Górne Łużyce czy Dolny Śląsk?, Zamek Karpniki, Pożegnanie Słońca w Budnikach, Sobieszów dla aktywnych, Ski Arena Łysa Góra, Termy Cieplickie zimową porą.

on-line PDF PDF mobile

nr 3/2014 jesień

W numerze: Uzdrowiskowy Dolny Śląsk, Pamiątki po Wielkiej Wojnie na Dolnym Śląsku, Tunele pod Wołowcem, Historia kolei na Dolnym Śląsku: Nadodrzanka, Jeleniogórskie Hubertusy, Rowerowe odkrycie, Jeleniogórski Szlak Sztuki, Podróże Kolejami Dolnośląskimi: Kłodzko - Kudowa, Bomba w górę.

on-line PDF PDF mobile

nr 2/2014 lato

W numerze: Pałac i Browar Jedlinka - przeszłość i teraźniejszość, Historia kolei na Dolnym Śląsku: Pociągi międzynarodowe, Jelenia Góra na pieszo, Jelenia Góra na rowerze, Kolejami Dolnośląskimi do Trutnova.

on-line PDF PDF mobile

nr 1/2014 wiosna

W numerze: Jedziemy w Sudety!, Wrocławianie, Wędrówki Jeleniogórskim Traktem Miejskim, Historia powstania osady górskiej Budniki, Historia kolei na Dolnym Śląsku: Sudetami do Warszawy, Długopole Zdrój - perełka wśród kłodzkich uzdrowisk.

on-line PDF PDF mobile

nr 1/2013 zima

W numerze: Koleją po Dolnym Śląsku, Spacer ścieżką przemytników, Przysmaki Ślężysława, Początki polskiej szkoły szybowcowej w Jeżowie Sudeckim, Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim, Stary dąb w Będkowicach.

on-line PDF PDF mobile

Koleją po Dolnym Śląsku 2016

NOWE WYDANIE
Na Dolnym Śląsku jeździ kilku przewoźników pasażerskich, jednak dla podróży po regionie właściwie znaczenie ma oferta tylko dwóch – ogólnopol­skich Przewozów Regionalnych i samorządowych Kolei Dolnośląskich, którzy utrzymują wspólne honorowanie biletów i prawie wszystkich ofert promocyjnych. W "taryfie regionalnej" znajdują się też połączenia transgraniczne...

on-line PDF PDF mobile

Koleją po Dolnym Śląsku 2015

Na Dolnym Śląsku operuje kilku przewoźników pasażerskich, jednak dla podróży po regionie właściwie ważna jest oferta tylko dwóch – ogólnopolskich Przewozów Regionalnych i samorządowych Kolei Dolnośląskich, którzy utrzymują wspólne honorowanie biletów i prawie wszystkich ofert promocyjnych. w "taryfie regionalnej" znajdują się też połączenia transgraniczne...

Artykuł miesiąca

Sokoliki / fot. Mateusz CabanJedziemy w Sudety!

Wojciech Głodek

Obszar, jaki tym razem chcemy zaproponować do zwiedzania, realizacji krótkich i długich wycieczek – zarówno miejskich, jak i tych wykraczających poza miejskie granice, to Sudety.

Sudety leżą na obszarze południowo-zachodniej Polski i północnych Czech, stosunkowo niewielki skrawek znajduje się w Niemczech. Polska część Sudetów prawie w całości znajduje się na obszarze województwa dolnośląskiego. Jedynie wschodni kraniec Przedgórza Sudeckiego oraz część Gór Opawskich zahacza o południowe krańce województwa opolskiego.

Sudety zostały częściowo wypiętrzone podczas fałdowania kaledońskiego pół miliarda lat temu, nie osiągnęły jednak wtedy swojej ostatecznej postaci. Jakieś ćwierć miliarda lat później, podczas fałdowania hercyńskiego, nastąpiła metamorfoza wcześniej powstałych skał osadowych i wulkanicznych na terenie Sudetów oraz intruzje skał magmowych, przede wszystkim granitów. Przez kolejne ćwierć miliarda lat Sudety były niszczone przez czynniki zewnętrzne. Spowodowało to, że zostały pokryte dość grubą warstwą osadów, głównie piaskowców i niemal całkowicie zrównane. Gdyby nie kolejne fałdowanie alpejskie (trwające tak właściwie do dziś), Sudetów nie nazywalibyśmy górami, a najwyżej pagórkami. Podczas nasilenia orogenezy alpejskiej jakieś 60 milionów lat temu masyw Sudetów składał się ze sztywnych i grubych warstw skorupy ziemskiej, nie został więc sfałdowany ponownie, a tylko potrzaskany na kilkanaście części, z których każda została wyniesiona na inną wysokość. Tak powstały góry zrębowe które możemy dziś podziwiać, natomiast obszar bloku przedsudeckiego nie został wydźwignięty i utworzył Przedgórze Sudeckie oraz Nizinę Śląską. Na wygląd Sudetów wpłynęły także liczne, aktywne jakieś 20 lub 30 milionów lat temu, wulkany w regionie kaczawskim oraz Niskiego Jesionika.

Sudety po polskiej stronie (wg regionalizacji fizycznogeograficznej Polski prof. Jerzego Kondrackiego) dzielą się na Zachodnie (Góry Izerskie, Góry Kaczawskie, Kotlina Jeleniogórska, Karkonosze i Rudawy Janowickie oraz przedgórze: Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie, Pogórze Izerskie, Pogórze Kaczawskie, Pogórze Wałbrzyskie), Środkowe (Brama Lubawska, Góry Wałbrzyskie, Góry Kamienne, Góry Sowie, Góry Bardzkie, Obniżenie Noworudzkie, Obniżenie Ścinawki, Góry Stołowe, Pogórze Orlickie, Góry Orlickie, Góry Bystrzyckie, Kotlina Kłodzka oraz przedgórze: Wzgórza Strzegomskie, Równina Świdnicka, Masyw Ślęży, Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie, Obniżenie Podsudeckie, Obniżenie Otmuchowskie, Przedgórze Paczkowskie) i Wschodnie (Góry Złote, Masyw Śnieżnika, Góry Opawskie). W naszym raporcie skupimy się jednak na podziale związanym z możliwościami dotarcia do poszczególnych miejsc z wykorzystaniem transportu publicznego, szczególnie kolejowego. Wyróżnimy więc:
• region łużycki z Lubaniem i Świeradowem-Zdrój zapewniający dostęp do Gór i Pogórza Izerskiego oraz Kaczawskiego,
• region jeleniogórski z Jelenią Górą, Szklarską Porębą i Karpaczem zapewniający dostęp do Karkonoszy i Pogórza Karkonoskiego, Gór Izerskich i Kaczawskich, Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej,
• Rudawy Janowickie z linią kolejową nr 274 na odcinku Marciszów – Jelenia Góra,
• region kaczawski z Lwówkiem Śląskim, Jaworem i Złotoryją zapewniający dostęp do Gór i Pogórza Kaczawskiego,
• region wałbrzyski z Wałbrzychem i Kamienną Górą zapewniający dostęp do Bramy Lubawskiej, Gór Wałbrzyskich, Kamiennych, Sowich, Obniżenia Noworudzkiego i Ścinawki,
• region kłodzki z Kłodzkiem, Kudową-Zdrój i Bystrzycą Kłodzką zapewniający dostęp do Gór Bardzkich, Stołowych, Orlickich, Bystrzyckich i Kotliny Kłodzkiej,
• region wschodni z Lądkiem-Zdrój i Stroniem Śląskim zapewniający dostęp do Gór Złotych, Masywu Śnieznika i Gór Opawskich,
• region pogórza ze Świdnicą, Strzelinem, Niemczą i Ziębicami zapewniający dostęp do przedgórza Sudetów Środkowych.

Nazwę Sudety po raz pierwszy użył grecki geograf i astronom Klaudiusz Ptolemeusz w II w. n.e. umieszczając je na mapie Germanii Wielkiej i Sarmacji. W czasach późniejszych używana była nazwa Góry Czeskie. Na temat pochodzenia nazwy "Sudety" nie ma jednoznacznej opinii, większość naukowców opowiada się za celtyckim rodowodem. "Sudéta" posiada rdzeń "sud" oznaczający dzika oraz przyrostek "-éta" oznaczający las. Pierwotne znaczenie mogło więc brzmieć jako "Las dzików" lub "Las dzikich świń".


Ciąg dalszy artykułu w nr 1/2014 kwartalnika „Przystanek Dolny Śląsk” (do ściągnięcia powyżej)
fot. Mateusz Caban

Kontakt

redakcja@przystanekd.pl

Współpraca

tel. +48 739 047 839

Reklama

wydawca@przystanekd.pl